<para>&ktouch; to program do nauki szybkiego (bezwzrokowego) pisania na klawiaturze. Udostępnia on tekst do treningu, i dopasowywuje do różnych poziomów, w zależności od tego jak dobry jesteś w pisaniu. Program może również wyświetlać jaki klawisz ma być naciśnięty w następnej kolejności oraz właściwy dla tego klawisza palec.</para>
<para>&ktouch; jest programem do nauki bezwzrokowego pisania na klawiaturze.</para>
<para>&ktouch; udostępnia tekst do treningu, i dopasowywuje do różnych poziomów, w zależności od tego jak dobry jesteś w pisaniu. Program może również wyświetlać jaki klawisz ma być naciśnięty w następnej kolejności oraz właściwy dla tego klawisza palec.</para>
<para>&ktouch; udostępnia Ci tekst do treningu dopasowując się do zróżnicowanych poziomów, w zależności jak zaawansowany jesteś. Może wyświetlać który klawisz nacisnąc jako nasŧepny, jak również którego palca użyć. Jest on doskonałym nauczycielem bezwzrokowego pisania na klawiaturze, uczysz się krok po kroku używając kolejnych palców, bez patrzenia na klawisze. Jest wygodnym dla wszystkich grup wiekowych, świetnym nauczycielem dla szkół, uniwersytetów, a także przy nauczaniu indywidualnym. &ktouch; jest darmowy, i udostępniany na licencji &GNU;, więc nigdy nie będziesz musiał płacić za program lub aktualizację. </para>
<listitem><simpara>Wsparcie dla wielu różnych ćwiczeń treningowych w kilku językach, włączając w to specyficzne dla danego języka czcionki oraz wygodny edytor ćwiczeń</simpara></listitem>
<listitem><simpara>Wsparcie dla różnych układów klawiatury, z możliwością używania układów klawiatury zdefiniowanych przez użytkownika</simpara></listitem>
<listitem><simpara>Podczas sesji treningowej uzyskiwane są obszerne informacje statystyczne, aby pomóc Ci (lub Twojemu nauczycielowi) zanalizować postępy</simpara></listitem>
<para>Mimo, że nauka szybkiego pisania na klawiaturze z programem &ktouch; oraz jego obsługa powinna być bardzo prosta, przyjrzymy się mu dokładniej w następnch sekcjach.</para>
<listitem><simpara>Parę statystyk dotyczących pisania - na górze</simpara></listitem>
<listitem><simpara>Tekst który powinieneś wpisać (w linijce nauczyciela) oraz tekst który wpisałeś do tej pory ( w linijce studenta)</simpara></listitem>
<listitem><simpara>Klawiatura (wyglądająca, mam nadzieję jak Twoja)</simpara></listitem>
<para>Ok, kiedy po raz pierwszy uruchomisz &ktouch;, otworzy on domyślne ćwiczenie i wybierze domyślny układ klawiatury. Zanim zaczniesz pisać, powineś dostosować układ kalwiatury, tak aby był zgodny z Twoim. W tym celu wybierz <menuchoice><guimenu>Ustawienia</guimenu><guimenuitem>Układ klawiatury...</guimenuitem></menuchoice> i kraj w którym się znajdujesz (lub kraj w którym się używa takiej samej klawiatury jak Ty). Jeśli Twoja klawiuatura nie jest zawarta w zestawie, zawsze możesz zdefiniować własną (zobacz<link linkend="create_keyboards">Tworzenie własnego układu klawiatury</link>). </para>
<para>Po wybraniu układu klawiatury, wybierz jeszcze ćwiczenie. Pierwsza linia w twoim bieżącym ćwiczeniu jest pokazywana w linijce nauczyciela. Możesz wybrać dowolne z domyślnych ćwiczeń poprzez <menuchoice><guimenu>Trening</guimenu><guimenuitem>Domyślne ćwiczenia...</guimenuitem></menuchoice> albo otworzyć ćwiczenie zdefiniowane przez użytkownika (np. jeśli twój nauczyciel da Ci specjalny zestaw ćwiczeń) poprzez <menuchoice><guimenu>Plik</guimenu><guimenuitem>Otwórz ćwiczenie...</guimenuitem></menuchoice>. Mozesz nawet stworzyć swoje własne ćwiczenie (zobacz <link linkend="create_lectures">Tworzenie własnych ćwiczeń</link>). Kiedy wybierzesz ćwiczenie i układ klawiatury możesz zaczynać pisanie. </para>
<para>Połóż ręce na klawiaturze, jak oznaczono 8 kolorami (kciuki na spacji) i zacznij pisać tekst pokazywany w linijce nauczyciela. Klawisz który należy nacisnąć jest podświetlony na klawiaturze (ekranowej), a jeśli potrzeba przesunięcia palca z jego pozycji spoczynkowej, na klawisz docelowy, podświetlone są klawisze docelowy i odpowiedni klawisz spod palca. Staraj się jak najmniej poruszać rękami, a po napisaniu znaku zawsze próbuj przemieszczać palce na ich pozycje spoczynkowe. </para>
<tip><para>Kolory klawiszy wskazują, którym palcem masz nacisnąć dany klawisz.</para></tip>
<para>Kiedy piszesz zdarzają sie błędy, naciśnięcia niewłaściwych klawiszy. W takim przypadku linijka studenta zmieni swój kolor (domyślnie na czerwony) i musisz nacisnąć Backspace aby usunąć błędny znak (lub znaki). </para>
<para>Jeśli zakończysz poprawnie jedną linię tekstu, musisz nacisnąć Enter aby przejść do następnej. </para>
<para>Jak już wcześniej wspomniano potrzebne jest ćwiczenie treningowe, zawierające cały tekst, który chcesz przerobić. Zwykle, poziom trudności tekstu wzrsta stopniowo, ponieważ większość ćwiczeń zawiera zróżnicowane poziomy trudności. Jednak niektóre ćwiczenia mogą zawierać pojedynczy poziom i test (np. artykuł z gazety dla sprawdzenia Twoich umiejętności). </para>
<para>W ramkach informacyjnych okna głownego &ktouch; po lewej stronie możesz zobaczyć bieżący poziom. Małe przyciski po porawej stronie pozwalają na ręczną zmianę poziomów. Zwykle wykonuje się to automatycznie (więcej na ten temat w sekcji <link linkend="training_options">Opcje treningu</link>. Ramka po prawej ukazuje krótką informację o poziomie. Podaje ona zwykle listę znaków, które są nowe na danym poziomie. Środkowe dwie ramki pokazują Twoją bieżacą szybkość pisania (w znakach na minutę) oraz poprawność. Te wartości to statystyki dla poziomu, więc są czyszczone kiedy zaczynasz nowy poziom. Jednakże, program nadal pamięta Twoje poprzednie statystyki (zobacz sekcję <link linkend="statistics">Statystyki w &ktouch;</link>). </para>
<title>Rozpoczynanie i kończenie sesji treningowej</title>
<para>W momencie gdy piszesz tekst ćwiczenia trenigowego, znajdujesz się w trakcie sesji. Możesz rozpocząć nową sesję poprzez <menuchoice><guimenu>Ćwiczenie</guimenu><guimenuitem>Rozpocznij nową sesję ćwiczeniową</guimenuitem></menuchoice> albo odpowiedni przycisk na pasku narzędzi. Zmiana poziomu (automatyczna lub ręczna) nie zmienia Twojej sesji treninigowej. Pozostajesz w niej do czasu rozpoczęcia nowej sesji, wyboru nowego ćwiczenia (co automatycznie rozpoczyna nową sesje) lub wyjścia z programu. </para>
<para>Jeśli otworzysz dowolne okno dialogowe w programi &ktouch;, podczas sesji treninowej, ćwiczenie jest zatrzymywane, jak również zegar, aż do momnetu nacisnięcia następnego klawisza. Mozesz ręcznie zatrzymać sesję poprzez <menuchoice><guimenu>Ćwiczenie</guimenu><guimenuitem>Zatrzymaj sesję</guimenuitem></menuchoice> lub odpowiedni przycisk na pasku narzędzi. </para>
<para>&ktouch; pamięta o Tobie! Wszystko co napiszesz jest rejestrowane i tworzy się kilka użytecznych (a czasami po prostu interesujących) statystyk. &ktouch; zachowuje dane statystyczne opierając się na pliku ćwiczeniowym, który używasz do treningu. Dla każdego ćwiczenia przechowywana jest osobna statystyka. &ktouch; również odróżnia statystyki poziomu i sesji treningowej, co jest ważne, by umiemożliwić oszukiwanie :-). </para>
<para>Kiedy tylko rozpoczniesz nową sesję treningową uruchamiane jest zapisywanie nowych statystyk. &ktouch; zapamiętuje kilka wartości, w celu oceny Twoich umiejętności, oraz pomocy przy identyfikacji klawiszy sprawiających najwięcej problemów: </para>
<para>Dla każdego poziomu Twojej sesji treningowej (np. wszystkie poziomy w których wpisywałeś tekst) otrzymywane są takie same statystyki jak dla całej sesji. Używając danych statystcznych poziomu, możesz wykryć postęp jakiego dokonałeś w każdym poziomie ćwiczenia (dzięki czemu zobaczysz jak Twoje umiejętności zwiększają się, z poziomu na poziom i skoncentrować się na tych poziomach które nadal powodują problemy. </para>
<para><menuchoice><guimenu>Ćwiczenie</guimenu><guimenuitem>Statystyki ćwiczenia</guimenuitem></menuchoice> albo przycisk statystyk w pasku narzędzi otwiera okno dialogowe statystyk. Wyświetla ono bieżące statystyki treningu i poziomu oraz graficzną historię poprzednich sesji. </para>
<para>Kiedy otworzysz okno dialogowe statystyk możesz wybrać zakładkę Statystyki sesji lub zakładkę Statystyki poziomu. Pierwsza daje Ci podsumowanie wszystkiego co napisałeś do tej pory. Zakładka Statystyki poziomu zawiera dane tylko dla bieżącego poziomu. Jest to użyteczne dla odróżnienia ogólnych umiejętności oraz konkretnego poziomu. </para>
<title>Menu głowne programu &ktouch; oraz okna dialogowe</title>
<para>W tym rozdziale zajmiemy się paroma detalami programu. <tip><para>Możesz użyć <quote>Co to jest? </quote> (mały znak pytajnika obok przycisków minimalizujących/maksymalizujących okno) w wielu oknach dialogowych programu.</para></tip>
<para>Prawie, że wszystkie pozycje menu &ktouch; powinny być "samowyjaśniające się". Menu Plik zawiera opcje otwierania zdefinowanego przez użytkownika ćwiczenia oraz edycji ćwiczeń. Menu Ćwiczenie zawiera opcje treninigu, natomiast menu Ustawienia zawiera opcje ustawień programu. Różnorodne opcje znajdujące się w oknie dialogowym konfiguracji są wyjaśnione w następnej sekcji.</para>
<para>Możesz trochę dopasować &ktouch; do swoich potrzeb. Ustawienia są zawsze zachowywane dla bieżącego uzytkownika programu. Otwórz okno dilogowe konfiguracji poprzez <menuchoice><guimenu>Ustawienia</guimenu><guimenuitem>Konfiguruj &ktouch; ...</guimenuitem></menuchoice>.</para>
<para>Na początek, można włączyć lub wyłączyć dzwięk (co może być użyteczne w szkolnych klasach). Możesz również ustawić szybkość przesuwania się linijki nauczyciela i studenta. </para>
<para>Ważniejszym jednak, może być wybór czcionki ćwiczenia. &ktouch; wyświetla normalnie linijkę nauczyciela używając czcionki wyspecyfikowanej w pliku ćwiczeniowym. Jeśli nie ma takiej czcionki w systemie, lub też żadna nie została wybrana, &ktouch; użyje domyślnej czcionki systemowej. Ale co zrobić, gdy ta czcionka nie zawiera wszystkich potrzebnych znaków? Wtedy możesz wybrać taką czionkę która będzie Ci odpowiadać. <note><para>&ktouch; rozróznia pomiędzy czcionkami ćwiczenia i klawiatury. Nadpisanie ustawienia czcionki ćwiczeniowej nie powoduje automatycznego dostosowania czcionki klawiatury. Trzeba użyć odpowiedniej opcji na zakładce Opcje klawiatury.</para></note>
<para>W tym oknie dialogowym możesz wybrać opcje kontrolujące sposób zmiany poziomów trudności przez &ktouch; opierające się na umiejętnościach użytkownika.</para>
<para>Jeśli włączone jest<guibutton>Automatyczne dopasowanie poziomu</guibutton> , &ktouch; sprawdza podane limity na zakończenie każdego poziomu i decyduje czy zminejszyć czy zwiększyć poziom, ewentalnie pozostać na bieżacym w celu jego powŧórzenia. Zmiany poziomów odbywają się zawsze podczas ich zakończenia (np. gdy użytkownik ukończy ostatnią linijkę poziomu). Jeśli szybkość pisania (w znakach na sekundę) oraz dokładność (poprawność) są <emphasis>obie</emphasis> powyżej lub równe <quote>Limitom potrzebnym dla zwiększenia poziomu</quote> &ktouch; przeskoczy do następnego wyższego poziomu treningu. Jeśli szybkośc pisania <emphasis>lub</emphasis> dokładność jest poniżej <quote>Limitów potrzebnych dla zmniejszenie poziomu</quote> &ktouch; powróci do niższego poziomu. </para>
<para>Na tej zakładce konfiguracyjnej możesz również wybrać czy program ma zapamiętywać Twój obecny poziom treningu i wracać do niego przy restarcie. </para>
<para>To okno dialogowe kontroluje wygląd i funkcjonalność klawiatury. Podobnie jak opcja <quote>Nadpisz czcionkę ćwiczenia </quote> w ustawieniach ogólnych, możesz tutaj ustawić swoją własną czcionkę klawiatury. Opcja <quote> Podświetlaj klawisze na klawiaturze </quote> może być używana do zwiekszenia trudności treningu. <tip><para>Jak tylko zaznajomisz się z klawiaturą możesz wyłączyć podświetlenie klawiszy, dzięki czemu nie będzie rozpraszało to Twojej koncentracji na tekście nauczyciela.</para></tip>
<para>Ta zakładka konfiguracji nie wymaga zbyt dużo tłumaczenia. Możesz wybrać spomiędzy czterech wstępnie zdefiniowanych schematów kolorów klawiatury. Schematy kolorów można również przełaczać <quote>w lociey</quote> poprzez opcję menu <menuchoice><guimenu>Ustawenia</guimenu><guimenuitem>Schematy kolorów klawiatury</guimenuitem></menuchoice>. </para>
<para>Możesz łatwo stworzyć swój własny plik ćwiczeniowy, poprzez wbudowany w &ktouch; edytor ćwiczeń. Kiedy wybierzesz <menuchoice><guimenu>Plik</guimenu><guimenuitem>Edytuj ćwiczenie...</guimenuitem></menuchoice> otworzy się <quote>Okno dialogowe otwierania pliku</quote> i będziesz miał możliwość wybrania ćwiczenia. Możesz zarówno edytować bieżace ćwiczenie, każde z wstępnie zdefinowanych ćwiczeń (jeśli masz dostęp do katalogu instalacji do zapisu), jak również stworzyć nowe, puste.</para>
<listitem><para>Dla pierwszych 20 klawiszy, dodawaj na raz tylko 2 nowe na każdy poziom. Pozwół użytkownikowi ćwiczyć klawisze pojedynczo w różnych kombinacjach, a nasŧepnie używaj tych klawiszy w słowach, połączonych z już znanymi słowami. </para></listitem>
<listitem><para>Dodaj co najmniej kilka poziomów cwiczenia, w celu umożliwienia użytkownikowi zobaczenia swojego postępu podczas treningu</para></listitem>
<title>Rzeczy, które należy wiedzieć o cwiczeniach</title>
<para>Tytuł ćwiczenia jest ważny dla szybkiego wyboru pozycji menu, w menu treningowym, oraz dla statystyk. Komentarz powinien zawierać informacje o autorze oraz źródle ćwiczenia jeśli jakieś istnieje. </para>
<para>Dla każdego poziomu możesz ustalić nowe znaki/klawisze w ćwiczeniu. Tekst który wpiszesz będzie widoczny jako informacja o poziomie w prawej górnej ramce w oknie głownym programu &ktouch; </para>
<para>Możesz także ustalić domyślną czionkę dla ćwiczenia, używaną później w linijce nauczyciela i studenta, jak równieżw oknie dialogowym edycji ćwiczenia poprzez przycisk <guibutton>Zmień czcionkę...</guibutton>. </para>
<title>Tworzenie własnego pliku klawiaturowego</title>
<para>Istnieje możliwość tworzenia własnych układów klawiatury poprzez pliki klawiaturowe. Obecnie &ktouch; nie posiada edytora klawiatur, ale wciąż jest bardzo łatwo zdefiniować własną klawiaturę. Nie wymaga to nic ponad niewielką znajomoscią matematyki aby ustalić geometrię i nieco czasu. Najlepiej rozpocząć z istniejącym plikiem klawiatury, stworzyć kopię i po prostu dopasować linijki.</para>
<para>Obecnie pliki klawiatur są zwykłymi kodowanymi w UTF-8 plikami tekstowymi. W następnych wersjach &ktouch;, dane będą przechowywane również w plikach XML. Dlatego wyjaśnie tylko pokrótce strukturę pliku klawiatury. </para>
<para>Plik układu klawiatury zwykle rozpoczyna się od nagłówka zawierającego informacje o autorze i rodzaju klawiatury.</para>
<para>Wszstkie linijki rozpoczynające się od '#' są uważane za komentarze. Po nagłówku, następuje blok tak zwanych <quote> klawiszy palca</quote>, oznaczających miejsca spoczynku dla wszystkich 8 palców. </para>
<para>Klawisze mają domyślny rozmiar 8 jednostek, więc siatka 10 jednostek daje w rezultacie normalnie wyglądająca klawiaturę. Pierwsza liczba to kod Unicode znaku (dziesiętnie).KeyText to tekst wyświetlany na klawiszu (kodowany w UTF-8 (automatycznie w nowych wersjach Linuxa, upewnij się tylko, że Twój edytor zapisuje pliki w formacie UTF-8).</para>
<para>Następna sekcje zawiera klawisze specjalne, które - poza Backspace'm i Enterem - spełniają wyłącznie funkcje dekoracyjne.</para>
<para>Tekst, który wyspecyfikujesz dla klawisza jest wyświetlany w całości na klawiaturze ekranowej. Jednak opisy<quote>Shift</quote>, <quote>CapsLock</quote>, <quote>Tab</quote>, <quote>BackSpace</quote> i <quote>Enter</quote> wyświetlają odpowiednie symbole. Dzięki temu możesz użyć tych tekstów niezależnie od języka. Inne opisy, jak Ctrl i Alt muszą być jednak przetłumaczone. Geometria klawiszy funkcyjnych, to dowolny prostopadłościan, zdefinowany poprzez górny lewy punkt x i y oraz szerokość i wysokość.</para>
<para>Następna sekcja zawiera wszystkie znaki na klawiaturze (poza już zdefiniowanymi klawiszami palców) kŧóre można uzyskać <emphasis> bez </emphasis>naciśnięcia Shifta.</para>
<para>Definicja tych podstawowych klawiszy jest praktycznie taka sama jak dla klawiszy palców, ale zawierają one dodatkową własciwość. Ostatni kod Unicode identyfikuje połączony klawisz palca, czyli generalnie, który palec jest używany do naciśniecia tego klawisza.</para>
<para>Następna, a jednocześnie ostatnia sekcja w układzie klawiatury definiuje wszystkie klawisze uzyskiwane przez niaciśnięcie klawisza modyfikującego, takiego jak na przykład Shift. </para>
<para><quote>Klawisz ukryte</quote> w rzeczywistości kontrolują co powinno się zdarzyć na klawiaturze kiedy wpiszesz konkrety znak. Pierwszy kod Unicode to kod znaku który definiujesz. Druga liczba jest kodem znaku klawisza na klawiaturze (jednego z juz zdefiniowanych, normalnych klawiszy) Trzevia liczba oznacza klawisz palca (gdzie spoczywa palec potrzebny do napisania tego znaku) natomiast ostatnia liczba oznacza klawisz modyfikacyjny, który musisz nacisnąć aby uzyskać ten znak. </para>
<para>Popatrzmy na przykład:</para>
<para>Potrzebujesz klawisza dużego 'R', który ma kod Unicode 82. Znak uzyskiwany gdy naciśnie się klawisz 'R' bez modyfikatora to małe 'r' o kodzie 114. Klawisz palca dla 'R' spoczywa nad klawiszem 'f' o kodzie Unicode 102. Ażeby uzyskać duże 'R' musisz nacisnąć Shift który ma kod 264(nie jest to kod Unicode, lecz liczba uzyskana ze zdarzenia "naciśnięcia klawisza" w QT). Pamiętaj, że identyfikacja klawiszy, prawdopodobnie ulegnie zmianie w nastepnej wersji programu &ktouch;. Ale obecnie możesz używać kodów zawartych w innych plikach klawiatury. </para>
<para>&ktouch; ma swoją własną stronę domową <ulink url="http://ktouch.sourceforge.net">http://ktouch.sourceforge.net</ulink>, </para>
<para>&ktouch; znajdziesz na <ulink url="http://edu.kde.org/ktouch">Stronie domowej programu &ktouch; </ulink> jako część projektu KDE-Edutainment. </para>